Hulpmiddelen

  • Bronnen
  • Cookie-instellingen
COVS
COVS
Website van de Centrale Organisatie van Voetbal Scheidsrechters

Main menu

  • Nieuws
    • Foto's (opens in new tab)
    • Video's (opens in new tab)
    • Blad De Scheidsrechter
      • Laatste uitgave (opens in new tab)
  • Kalender
  • Voor scheidsrechters
    • Aanstellingen (opens in new tab)
    • Spelregels
    • Privacy
  • Kennisbank
    • Veelgestelde vragen
    • Bestanden (opens in new tab)
    • Verwijzingen
  • Over COVS
    • Over de COVS
    • Organisatie
    • Structuur
    • Contactformulier
    • Helpdesk (opens in new tab)
  • Lid worden?
  • Mijn COVS

Hoe Voetbal en Rugby uit Elkaar Groeiden

Kruimelpad

  • Home
  • Hoe Voetbal en Rugby uit Elkaar Groeiden
Door arthur.smits | za, 6 jun 2026 - 18:57
LCS
Spelregels

Vroeger waren voetbal en rugby eigenlijk één en hetzelfde spel. In dit artikel leg ik  uit hoe deze twee populaire sporten zijn ontstaan uit een ruige traditie in Groot-Brittannië en waarom ze uiteindelijk besloten om elk hun eigen weg te gaan. Zoals het bij veel dingen gaat is het een verhaal over verschillende ideeën over wat sport precies moet zijn.

De Chaos van het Begin

In de 19e eeuw bestonden er nog geen vaste regels voor 'football'. Elke school en elk dorp speelde het anders. Op de ene plek mocht je de bal met je handen dragen en was het spel erg ruig, terwijl ze op andere plekken juist liever alleen de voeten gebruikten. Dit zorgde voor veel gedoe als teams tegen elkaar wilden spelen; ze moesten soms urenlang discussiëren over welke regels die dag zouden gelden.

De Eerste Afspraken in Cambridge

Zoals deze nu nog bestaan bestond zeker in het Victoriaanse Groot Brittannië in de 19e eeuw een kostschoolstructuur waar de zonen van gegoede burgers en de adel hun middelbare schooltijd vol maakten. Op die kostscholen werd al volop sport bedreven. In 1848 probeerde een groep scholen in Cambridge, voor het eerst om duidelijke afspraken te maken. Deze regels leken al veel op het moderne voetbal: ze legden de nadruk op het trappen van de bal en verboden het vasthouden van tegenstanders. Maar het bleef een lastig compromis wat vaak uitliep op meningsverschillen gedurende de wedstrijd met alle gevolgen van dien.

Sommige scholen, zoals de Rugby School, vonden namelijk dat het dragen van de bal en het stevige fysieke contact juist bij de sport hoorden. Voor hen was het spel een manier om moed en mannelijkheid te tonen. Ze vonden de nieuwe, 'schonere' regels maar tam en saai.

De Grote Splitsing in 1863

In 1863 kwam een grote groep clubs samen in Londen om de Football Association (FA) op te richten. Ze wilden één set regels voor iedereen. De belangrijkste discussie ging over twee dingen: mocht je met de bal in je handen rennen, en mocht je je tegenstander tegen de schenen schoppen (wat toen 'hacking' werd genoemd)?

De meerderheid stemde tegen het rennen met de bal en tegen het schoppen op de schenen. Dit was voor de aanhangers van de rugbystijl onacceptabel. Zij vonden dat de sport hiermee zijn karakter verloor. De club Blackheath stapte direct uit de bond, en vele anderen volgden hun voorbeeld. Kortom, het Schisma was ook hier geschiedt.

Twee Verschillende Sporten

Vanaf dat moment waren er officieel twee sporten. In 1871 richtten de rugbyclubs hun eigen bond op, de Rugby Football Union (RFU). Hierdoor werden de verschillen definitief vastgelegd in de regels. Ondertussen is Rugby ook weer gesplitst want we kennen al een hele tijd Rugby Football en Rugby League

Belangrijkste verschillen tussen Voetbal en Rugby Union qua regels

Onderdeel

Association Football (ofwel ons voetbal)

Rugby Union Football

Handen Verboden (behalve voor de keeper). Rennen met de bal in de hand mag; passen mag alleen achteruit.
Contact Heel beperkt; geen geweld toegestaan. Heel fysiek; je mag de tegenstander tackelen en vasthouden en nog wat meer. 😁 Ze zijn verre van kleinzerig.
Punten De bal in het net schoppen. De bal op de grond drukken achter de lijn (try) of tussen de palen trappen boven het dwarslat! Er onder telt niet
De Bal Rond (om goed te kunnen rollen). Ovaal (om makkelijk vast te houden).
Aantal Spelers 11 waarvan 1 als doelverdediger 15 zonder doelverdediger
Straffen

Vrije schoppen en strafschoppen, vermaningen, gele en rode kaarten.

Er is een vaste strafschopstip en de vrije schop is altijd op de plaats van de overtreding.

Strafschop (kan overal op het veld), scrum, gele kaart is altijd 10 minuten straftijd (bankje!), rode kaart. 2x geel zoals in voetbal, maar aanvulling mag dan na 10 minuten. De scheidsrechter kan bij bijvoorbeeld commentaar de penalty meerdere keren 10 meter opschuiven.
Scheidsrechters Veld scheidsrechter en 2 assistenten Zoals bij voetbal
VAR  Ja, in topcompetities Idem en..de uitvinders van de VAR ( hier de TMO) + bodycams!

 

En het verschil tussen de Rugby vormen

Onderdeel

Rugby Union

Rugby League

Handen Rennen met de bal mag; passen mag alleen achteruit. Idem
Contact Na een tackle volgt bijna altijd het “grondgevecht”; de Ruck Bestaat niet, na een tackle wordt losgelaten en de bal met de voet achterwaarts gespeeld en gaat het spel verder.
Maximaal aantal tackles  Onbeperkt Score binnen 6 tackles anders gaat het balbezit naar de tegenstander.
Punten

Try 5

Conversie 2

Penalty kick 2

Drop goal 2

Try 4

Conversie 2

Penalty kick 2

Drop goal 1

Bal over zijlijn Line-Out (inworp) Scrum
Aantal Spelers 15 zonder doelverdediger 13 zonder doelverdediger
Straffen Strafschop (kan overal op het veld), scrum, gele kaart is altijd 10 minuten straftijd (bankje!), rode kaart. 2x geel zoals in voetbal, maar aanvulling mag dan na 10 minuten. Hetzelfde plus “on report” waarbij de overtreding een review heeft na de wedstrijd. (op topniveau) wat Union ook kent.
Scheidsrechters Zoals bij voetbal Idem
VAR  Ja, op topniveau + bodycams Idem

Wat we er nu nog van merken

Door deze scheuring kregen beide sporten een eigen karakter. Voetbal werd een spel van behendigheid en snelheid dat over de hele wereld populair werd, mede omdat je er weinig spullen voor nodig hebt. Rugby, ongeacht de vorm, bleef een sport van kracht, strategie en diep respect voor de tegenstander. Hoewel ze ooit als hetzelfde spel begonnen, hebben de keuzes uit de 19e eeuw ervoor gezorgd dat we vandaag de dag kunnen genieten van twee totaal verschillende, maar even prachtige sporten.

Wat helemaal de mist in gegaan is? Het respect voor de scheidsrechters. Waar dat bij Rugby de normaalste zaak van de wereld is, weten we allemaal zelf wel hoe het op onze niveaus helaas gesteld is.

Wie zei ooit: Rugby is een sport voor wilden gespeeld door heren en voetbal is een sport voor heren gespeeld door wilden?

  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <drupal-entity data-*>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • U kunt afbeeldingen uitlijnen (data-align="center"), maar ook video's, blockquotes, enzovoort.
  • U kunt bijschriften aan afbeeldingen toevoegen (data-caption="Tekst"), maar ook aan video's, blockquotes, enzovoort.
Gebouwd met Drupal

Copyright © 2026 COVS

Ontworpen en beheerd door Ed van Leeuwen