Van de Den Biltstraat naar de Bestuurskamer: Een leven in dienst van de arbitrage

Van de Den Biltstraat naar de Bestuurskamer: Een leven in dienst van de arbitrage
Door: Dirk Koning

Dit verhaal verwoordt mijn persoonlijke ervaringen en reflecties op decennia in de arbitrage. Ik deel dit ter inspiratie voor iedereen die de sport een warm hart toedraagt: scheidsrechters, begeleiders en bestuursleden. Dit zijn mijn eigen woorden en zij staan los van het officiële standpunt van de COVS.

Het fundament bij DWSV Mijn scheidsrechtersverhaal begint niet met een fluit, maar op de velden van DWSV in de Utrechtse Rodebrugbuurt. Voor mij was DWSV meer dan een vereniging; het was een plek waar kameraadschap vanzelfsprekend was en het veld voelde als een verlengstuk van thuis.

DWSV was een echte volksclub. Het was een omgeving waar je op een ongezouten manier te horen kreeg wat je fout deed. Nu deed ik natuurlijk nooit iets fout (knipoog), maar het was wel de plek waar ik leerde om met kritiek en emotie om te gaan. Helaas is de club, die in Utrecht een begrip was met een rijke geschiedenis, een aantal jaar geleden uit de competitie gehaald wegens herhaaldelijke overlast. Het doet pijn om te zien hoe zo’n fundament ten onder kan gaan.

Het is een bittere les: een vereniging valt of staat met de balans tussen mensen met een sporthart en bestuurders met gezond verstand. Als de sterke regie wegvalt en er geen bestuurders meer zijn die impopulaire bestuurlijke maatregelen durven te nemen, raak je de controle kwijt. We moeten de plekken waar de jeugd hun vrienden ontmoet beschermen met duidelijke kaders en daadkrachtig bestuur.
Het moment van de ommekeer Het was Jan de Leeuw, een gerespecteerd leider bij DWSV, die me het beslissende zetje gaf: "Dirk, jij moet die cursus gaan volgen." Zo zat ik niet veel later aan de Den Biltstraat in Utrecht — de voorloper van het huidige hoofdkantoor in Zeist — om de opleiding te volgen.

Vanaf het eerste fluitsignaal voelde ik dat het klopte. De rust die me als voetballer soms in de weg kon zitten, werd als scheidsrechter mijn grootste kracht. In die beginjaren doorkruiste ik op de brommer weer en wind alle velden rondom Utrecht. Mijn weekenden waren een marathon: jeugdleider op zaterdagochtend, zelf voetballen in de middag, worstelen in de avond en op zondagochtend weer met de fluit het veld op. Het was het begin van een reis die zou uitgroeien tot tientallen jaren aan wedstrijden, bestuursfuncties en coaching.
Coaching en Integriteit Een van de meest waardevolle onderdelen van mijn carrière is de begeleiding van nieuwe generaties geweest. Binnen trajecten zoals SO-II en SO-III mocht ik tientallen arbiters ondersteunen. Er is voor mij geen mooier compliment dan te zien hoe onzekerheid verandert in vastberadenheid.

Gesterkt door mijn ervaringen bij DWSV, koos ik later bewust voor verdieping in integriteit. Ik werd Vertrouwenscontactpersoon (VCP) en later ook Vertrouwenspersoon (VP). Sport is immers pas echt sport als mensen zich gehoord en veilig voelen. Als portefeuillehouder Integriteit & Gedrag binnen de COVS heb ik met trots mogen bijdragen aan deze waarden, omdat ik weet hoe kwetsbaar een verenigingscultuur kan zijn zonder sterke ethische kaders.

De juridische borging: Een opdracht van de leden Veiligheid is niet alleen een gevoel, maar ook een recht. In samenwerking met mr. Bram van der Vegt heb ik gewerkt aan een juridisch memo over de mogelijkheden om de veiligheid rondom amateurwedstrijden beter te waarborgen, onder meer op basis van artikel 7:658 lid 4 BW.

Belangrijk om te vermelden is dat dit project is gestart in directe opdracht van de Algemene Vergadering van de COVS. Hoewel het bestuur inmiddels is gewisseld, blijft de opdracht van de leden onverkort staan. Dit dossier raakt aan de kern van de bescherming van onze scheidsrechters. Ik ben zeer benieuwd naar de status ervan tijdens de komende jaarvergadering in juni; het is essentieel dat we de KNVB blijven bewegen tot helder beleid op dit gebied.

De kracht van kennis: Een lesje spelregels Binnen de landelijke organisatie heb ik geruime tijd als hoofdbestuurslid gefunctioneerd. Hoewel ik inmiddels heb gekozen voor meer balans in mijn privéleven, blijf ik betrokken, onder andere bij het LTC. Daar werk ik nauw samen met Dick Visser. Zijn fabelachtige spelregelkennis dwingt diep respect af.

Een treffend voorbeeld hiervan was een wedstrijd in de 1e klasse waarbij ik als coach aanwezig was. Toen een speler een hoofdwond opliep, claimde de trainer in de rust dat hij recht had op een extra wissel vanwege een 'hersenschudding-regel'. In de hectiek werd ik erbij gehaald. Hoewel ik van de regel had gehoord, wist ik het voor de amateurs niet zeker. Dick wist het direct: die regel geldt alleen in het betaald voetbal.
De trainer was allerminst gecharmeerd van mijn mededeling en wilde de wissel toch doorzetten. De coach van de tegenpartij — die met 3-1 achterstond — zag zijn kans schoon en riep: "Doe maar, dan gaan de punten na afloop direct naar ons vanwege een reglementaire fout!" Toen koos de trainer eieren voor zijn geld. Het toont aan dat je, hoe ervaren je ook bent, altijd scherp moet blijven op de details; een foutieve wissel kan de hele uitslag beïnvloeden.

Een blik op de toekomst: Opleiden bij de club Het enorme tekort aan scheidsrechters baart me zorgen. In regio's zoals Groningen zijn de reisafstanden voor jonge cursisten vaak een grote drempel. Mijn visie is helder: breng de opleiding naar de vereniging.
Laat cursisten onder begeleiding van de vele beschikbare praktijkbegeleiders hun wedstrijden fluiten bij de eigen club, gecombineerd met online contactmomenten met de KNVB-docent. De vereniging heeft er baat bij, de drempel voor de cursist wordt verlaagd en de clubbinding wordt versterkt. Ik heb dit idee al vaker op tafel gelegd en hoop dat de KNVB hier op termijn groen licht voor geeft.

De kern: Het gaat om mensen Als ik de balans opmaak, zie ik vooral mensen: de spelers die ik tot rust kon brengen, de pupillen die ik zag groeien, de collega-bestuurders die samen met mij werkten aan een sterke organisatie, en natuurlijk mijn vrouw, die jarenlang de weekenden en avonden heeft gedeeld met mijn passie.

Mijn carrière is nooit alleen een verhaal geweest van fluiten en vlaggen, maar van respect, integriteit en oprechte betrokkenheid. Ik ben dankbaar voor elk jaar dat ik op en rond het veld heb mogen staan — en trots dat ik mijn bijdrage heb mogen leveren aan een veilige en plezierige sportomgeving. De arbitrage in Nederland staat of valt met mensen die hun hart verpacht hebben aan het spel én aan elkaar. Laten we samen blijven bouwen.